බුද්ධිමත් අශ්වයා

බුද්ධිමත් අශ්වයා

බෝසතාණන් වහන්සේ අශ්වයකු ලෙස උපත ලැබූ කල, ඒ අශ්වයා ඉමහත් වූ බුද්ධියකින්, විචාරශීලී කල්පනාවකින් යුක්ත විය. ඒ අශ්වයා මෙන්ම, ඔහුගේ මව්පියන් වූ අශ්ව රජුද, අශ්ව රැජිනද අතිශයින් බුද්ධිමත් වූහ. එකල, ඒ අශ්ව රජුගේ අශ්ව සේනාවෙහි අතිශය බලවත්, විචිත්‍රවත්, අතිශයින් වේගවත් වූ අශ්වයෝ රැසක් වූහ. ඔවුන් අතර, අතිශය සුවිශේෂී වූ, අතිශය සුන්දර වූ, රන්වන් පාටැති, දිගු කේශ කලාපයකින් යුක්ත වූ, 'වළභ' නම් වූ අශ්වයෙක්ද වූයේය. මෙම 'වළභ' නම් වූ අශ්වයා, අන් අශ්වයන්ට වඩා වෙනස් විය. ඔහුට තිබුණේ අතිශය තියුණු ඝ්‍රාණ ශක්තියක්, අතිශය තීක්ෂ්ණ වූ නුවණක්, සහ අතිශය විමසිලිමත් මනසක් විය. ඔහු කිසි දිනෙක අඥාන ලෙස ක්‍රියා නොකළේය. සෑම විටම, සිදුවීම් පිළිබඳව ගැඹුරු අයුරින් කල්පනා කර, විචාරශීලීව ක්‍රියා කළේය.

අප බෝසතාණන් වහන්සේ, එනම් 'වළභ' නම් වූ අශ්වයා, තම මව්පියන්ගෙන්, තම සගයන්ගෙන්, සහ තම පරිසරයෙන් ඉගෙන ගනිමින්, තම බුද්ධිය තව තවත් වර්ධනා කර ගත්තේය. ඔහුට තිබූ සුවිශේෂී ඝ්‍රාණ ශක්තිය නිසා, ඔහු දුර සිටම, විවිධ වූ සුවඳ ආඝ්‍රාණය කර, ඒවායේ ස්වභාවය, ඒවායේ මූලාශ්‍රය, සහ ඒවායේ අරමුණ පිළිබඳව අවබෝධ කර ගත්තේය. උදාහරණයක් ලෙස, ඔහුට දුර සිටම, වර්ෂාව පැමිණෙන බව, මඩ ගොහොරු ඇති බව, හෝ අන්තරායකාරී සතුන් සිටින බව දැන ගත හැකි විය. ඔහුගේ මෙම සුවිශේෂී හැකියාව, අන් අශ්වයන් අතර ඔහුට මහත් ගෞරවයක් ගෙන දුන්නේය. ඔවුන් ඔහුගෙන් උපදෙස් පැතූහ, ඔහුගේ මඟ පෙන්වීම් බලාපොරොත්තු වූහ.

එක්තරා දිනෙක, අශ්ව සේනාව, තම නායකයා වූ අශ්ව රජු සමඟ, අතිශය සුන්දර, සශ්‍රීක තණ බිම් වෙත ගමන් කරමින් සිටියහ. ඒ වන විට, අහස අතිශයින් කළු පැහැ ගැන්වී, ගිගුරුම් හඬ සමඟ, අකුණු කිරණ දිස්වෙමින්, මහ වැස්සක් පැමිණෙන බවට ලකුණු පහළ විය. අන් අශ්වයෝ, මේ පිළිබඳව එතරම් අවධානයක් යොමු නොකළහ. ඔවුන් තම ගමන ගැන පමණක් සිතූහ. නමුත් 'වළභ' නම් වූ අප බෝසතාණන් වහන්සේ, ගිගුරුම් හඬ, අකුණු කිරණ, සහ අහසේ වර්ණය පිළිබඳව ගැඹුරින් කල්පනා කළහ. ඔහුට දැනුනේ, මෙය සාමාන්‍ය වැස්සක් නොවන බවය. මෙය අතිශය භයානක, විනාශකාරී සුළි කුණාටුවක් බව ඔහුට අවබෝධ විය. ඔහු තම ඝ්‍රාණ ශක්තියෙන්, සුළඟේ තියුණු බව, ගස් අතු සෙලවීම, සහ දූවිලි කුණාටුවක් පැමිණෙන බවට වූ සුවඳ ආඝ්‍රාණය කළහ. ඔහුට දැනුනේ, ඉදිරියෙන් තිබෙන තණ බිම්, සුළි කුණාටුවට හසුවී විනාශ වන බවත්, තමන්ද අන්තරායට පත්වන බවත්ය.

"අශ්ව රජතුමනි!" 'වළභ' හඬ නැගීය. "අප මෙම තණ බිම් වෙත ගමන් කිරීම සුදුසු නොවේ. ඉදිරියෙන් මහත් අන්තරායක් තිබේ. මේ සුළඟ, මේ අහස, මේ ගිගුරුම් - මේ සියල්ල පෙන්නුම් කරන්නේ, අතිශය භයානක සුළි කුණාටුවක් පැමිණෙන බවය. අප වහාම, ආරක්ෂිත ස්ථානයකට යා යුතුය!"

අශ්ව රජු, 'වළභ'ගේ බුද්ධිය හා අවධානය පිළිබඳව හොඳින් දැන සිටියද, අන් අශ්වයෝ, 'වළභ'ගේ වචන උපහාසයට ලක් කළහ. ඔවුන් සිතුවේ, 'වළභ' බියගුල්ලෙකු බවය. ඔවුන් ඝෝෂා කළහ, 'වළභ'ට බැන්නහ.

"නොවැටහෙන කතා කියන්න එපා, 'වළභ'!" එක් අශ්වයෙක් කෑගැසුවේය. "අපි මේ සුන්දර තණ බිමට යන්නේ, සතුටින් ආහාර ගන්නයි. මේ වැස්ස ගැන බය වෙන්න තරම් දෙයක් නැහැ."

"ඔව්, 'වළභ'ට බයයි!" තවත් අයෙක් කීවේය. "ඔබට මේ තණ බිම්වල සුවඳ විඳින්න බැරිද? මේ සුන්දරත්වය දැක ගන්න බැරිද?"

නමුත් 'වළභ' තම ස්ථාවරයේම සිටියේය. ඔහු තම මව්පියන් දෙස බැලීය. ඔවුන්ද 'වළභ'ගේ කල්පනාවට එකඟ වූහ. අශ්ව රැජින, 'වළභ'ගේ මව, තම පුත්‍රයාගේ බුද්ධිය හා අවබෝධය පිළිබඳව විශ්වාස කළාය.

"අශ්ව රජතුමනි," අශ්ව රැජින කීවාය. "'වළභ'ගේ වචන ගැන සිතා බලන්න. ඔහු කිසි දිනෙක අඥාන ලෙස කතා නොකරයි. ඔහුගේ ඝ්‍රාණ ශක්තිය අතිශය තියුණුය. ඔහුට දැනුනු දෙයක් අපට නොදැනුනාට, එය සත්‍ය විය හැකිය."

අශ්ව රජු, තම බිරිඳගේ වචනද, 'වළභ'ගේ අතිශය බරපතල ස්වරයද, ඔහුගේ මුහුණේ වූ බිය හා අවිනිශ්චිත භාවයද දුටුවේය. ඔහුට දැනුනේ, 'වළභ'ට යමක් දැනී ඇති බවය. ඔහු අන් අශ්වයන්ට කීවේය.

"සැවොම අසන්න!" අශ්ව රජු ගර්ජනා කළේය. "'වළභ'ගේ වචන නොසලකා හරින්න එපා. ඔහු අපට වඩා බොහෝ දේ දකියි, දකියි. ඔහුට දැනෙන අනතුර අපට දැනුනේ නැති වුවත්, එය අප අනිවාර්යයෙන්ම සැලකිල්ලට ගත යුතුය. අප දැන්ම, ආරක්ෂිත ස්ථානයකට යා යුතුය."

අශ්ව රජුගේ අවවාදය, අන් අශ්වයන්ටද බලපෑම් කළේය. ඔවුන්, 'වළභ'ගේ බුද්ධිය හා අවධානය, මෙන්ම අශ්ව රජුගේ තීරණයද, ගෞරව කළහ. ඔවුන් සියලු දෙනා, අශ්ව රජුගේ නායකත්වයෙන්, 'වළභ'ගේ මඟ පෙන්වීමෙන්, ළඟම වූ, ආරක්ෂිත වූ, ගල් ගුහාවක් වෙත ගමන් කළහ. ඔවුන් එම ගුහාවට පිවිස, සුරක්ෂිතව සිටින විටම, අහස කළු පැහැ ගෙන, මහත් ඝෝෂාකාරී සුළි කුණාටුවක් පැමිණියේය. සුළඟේ වේගය අතිශයින් වැඩි වූයේය. ගස් උදුරා දැම්මේය. විශාල ගල් පවා පෙරලුවේය. වැස්ස ධාරාවන් ලෙස ඇද හැළුනේය. සුළි කුණාටුව, 'වළභ' කී පරිදිම, අතිශය භයානක විය. එය, ඔවුන් ගමන් කරමින් සිටි තණ බිම් විනාශ කළේය. අන් අශ්වයෝ, 'වළභ'ගේ බුද්ධිය හා දුර දැකීම ගැන පුදුම වූහ. ඔවුන් 'වළභ'ට ස්තුති කළහ. ඔවුන් තම ජීවිතය බේරා දුන් 'වළභ'ට මහත් කෘතඥතාව පළ කළහ.

"ඔබ අපට ජීවිතය දුන්නා, 'වළභ'!" එක් අශ්වයෙක් කීවේය. "ඔබගේ බුද්ධිය, ඔබගේ අවධානය, අපව විනාශයෙන් බේරා ගත්තා."

"ඔබ සැබෑ වීරයෙක්, 'වළභ'!" තවත් අයෙක් කීවේය. "ඔබගේ විචාරශීලී කල්පනාව, අප සැමට ආදර්ශයකි."

'වළභ' නම් වූ අප බෝසතාණන් වහන්සේ, සිනහවකින්, "එය මගේ යුතුකමයි. අප සැවොම එකිනෙකාට උදව් කර, ආරක්ෂා කර ගත යුතුය. බුද්ධිය යනු, තමාට පමණක් නොව, අන් අයටද යහපත සලසන දෙයකි."

අශ්ව රජු, 'වළභ'ගේ මෙම ගුණය ගැන ඉතාමත් සතුටු විය. ඔහු තම පුත්‍රයාගේ බුද්ධිය, දුර දැකීම, සහ අනුකම්පාව ගැන ආඩම්බර විය. ඔහු 'වළභ'ට ආශිර්වාද කළේය. ඉන්පසු, සුළි කුණාටුව පහව ගිය පසු, ඔවුන් ආරක්ෂිතව, අතිශය සුන්දර, අලුත් තණ බිමක් වෙත ගමන් කළහ. ඒ තණ බිම, සුළි කුණාටුවෙන් කිසිදු හානියක් නොවූ, සශ්‍රීක, පෝෂ්‍යදායී තණ වලින් පිරී තිබුණි. ඔවුන් එහි සතුටින් ආහාර ගත්හ.

කර්මය මගින් ලැබෙන ඵලය

ඒ අශ්වයා, අතිශය බුද්ධියෙන්, දුර දැකීමෙන්, සහ අනුකම්පාවෙන් යුතුව ක්‍රියා කිරීම නිසා, තම සගයන්ගේ ජීවිතය බේරා ගත්තේය. ඔහු තම අන් අශ්ව සගයන්ට, තම මව්පියන්ට, සහ තම රාජධානියට යහපත සලසන ලදී. ඔහු අන් අයට යහපත සලසන කර්මය, ඔහුටද යහපතක්ම ගෙන දුන්නේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බාරමය

ඒ අතිශය බුද්ධිමත් අශ්වයා, අප බෝසතාණන් වහන්සේය. උන්වහන්සේ, මෙලොව ජීවිතයේදී, තම බුද්ධිය, දුර දැකීම, සහ අනුකම්පාවෙන්, අන් අයට යහපත සලසා, පාරමිතා ධර්මයන් බෝ කළහ. උන්වහන්සේ, ප්‍රඥා පාරමිතාව, කරුණා පාරමිතාව, සහ විචාරශීලී කල්පනා පාරමිතාව යන බාරමයෝ අතිශයින් බෝ කළහ.